اطلاعات شخص
اطلاعات پایه
یونس

شکرخواه


سوابق تحصیلی


-

-

-

اشتغال و تجربیات

-

کتاب ها
ارتباطات
1378
در این کتاب, نخست مخاطبان با نخستین تلاش‌های انسان برای برقراری ارتباط که به‌گونه داستانی بازگو شده آشنا می‌شوند ;سپس این مطالب را مطالعه می‌کنند :کارکردهای رادیو, تلفن‌های دیجیتال و تصویری, تلویزیون‌های مدرن فردا, کتاب و انتشار الکترونیک, دوربین‌های پر سرعت دیجیتالی, ماهواره‌ها, سی دی, سی دی رام, ویدئوهای جدید, دستگاه جدید((ست تاپ)), انقلاب رسانه‌ها و فیلم‌های واقعیت مجازی, پست الکترونیک و اینترنت و مطالبی از این دست .مطالب کتاب در پنج فصل با این عناوین به رشته تحریر درآمده است : ((چهره به چهره)), ((چه صدای باشکوهی)), ((سیاه و سفید)), ((در تصویر)) و (پخش خبر)) .
ارتباطات، رسانه

خبر
1391
خبر چيست؟ پرسشي كوتاه كه پاسخ جـويي بـراي آن بخـش وسـيعي از ادبيات روزنامه نگاري را شكل داده است. معادل كلمه خبـر در زبـان انگليـسي واژه news اسـت. عـده اي واژه انگليسي news بـه معنـي تـازه هـا را جمـع واژه new مـي داننـد و مـوارد فرانسوي nouvelles يا آلماني neues آن را مثال ميزنند، امـا عـدهاي هـم مي گويند واژه انگليسي news در واقع يك سر نـام اسـت كـه بـه چهـار جهت اصلي north ، east ، west و south اشاره دارد. براي پرهيز از حاشيه روي، ابتدا به بررسي تعاريف موجـود در مـورد خبر مي پردازم، تعاريف و گزارههايي كه حاصل تكـاپو و تـلاش فـراوان روزنامه نگاران و پژوهشگران در جهت معنابخشي بـه قلمـرو و مفهـومي خبر است:
ارتباطات، رسانه

1371
این کتاب با یک پیشگفتار و مقدمه در نه فصل به شرح زیر تدوین یافته است: فصل‌اول: توسعه، عرصه‌ای در جست‌ و جوی خویش فصل‌دوم: فراسوی توسعه‌گرایی، چهارچوب تحلیل فصل‌سوم: نظریه‌ها و نگرش‌های متفاوت در قبال ارتباطات فصل‌چهارم: فرهنگ، جامعه و ارتباطات فصل‌پنجم: سیاست‌های ارتباطی و برنامه‌ریزی برای توسعه فصل‌ششم: تکنولوژی ارتباطات و توسعه برای چه کسی؟ فصل‌هفتم: ارتباطات دوربرد و نقش آن فصل‌هشتم: کاربرد تکنولوژی نوین فضایی در توسعه فصل‌نهم: افراد و جوامع، ارتباطات و دگرگونی جامعه پیش‎گفتار پس از جنگ جهانی دوم ــ مقارن با شکل‎گیری جدید روابط بین‎المللی ــ موضوع «توسعه» کشورهای جهان سوم در ابعاد گوناگون مورد توجه متفکران و اندیشمندان علوم اجتماعی قرار گرفت طی پنج دهۀ گذشته نظریات و الگوهای مختلفی در این زمینه از سوی نظریه‎پردازان مسائل توسعه ارائه شده است. وجه مشترک عمده این نظریات آن است که همۀ آنها شرط ورود به مرحلۀ «توسعه» را گذر از «نظام سنتی» این جوامع می‎دانند و هر یک در پی آن است که به ارائۀ طریقی برای «گذر از نظام سنتی به مدرن» در وجهی از وجوه جامعه برآید. این وجه مشترک را باید ناشی از تجربۀ تاریخی کشورهای غربی در فرایند توسعه‎یافتگی دانست، به گونه‎ای که نظریه‎پردازان غربی با تکیه بر روندی که غرب در مسیر توسعه پیموده است، نسخه‎ای کلی برای درمان توسعه‎نیافتگی جوامع دیگر سفارش می‎دهند، بدون آنکه وضعیت، شرایط و ساخت این جوامع را مدّ نظر قرار دهند. نتیجه اینکه بسیاری از کشورهای در حال توسعه با همان مشکلات و مسائلی روبه‎رو هستند که در طول پنجاه سال گذشته با آن مواجه بوده‎اند، و در برخی از این کشورها نیر اجرای نظریات توسعه به دلیل تعارض با شرایط جامعه به بحران‎های اجتماعی و سیاسی حاد منجر گردیده است. ضمن اینکه کشورهای توسعه‎یافته نیز به دامن مشکلات جدیدی فرو افتاده‎اند. تجربه‎های موجود، ارزیابی مجددّ نظریات و الگوهای توسعه را ضروری می‎سازد. براین اساس و با عنایت به نقش ارتباطات در توسعه، نویسنده به تألیف کتاب همت ورزیده است. او با دیدی تحلیلی منتقدانه به بررسی «نظریات ارتباطی و توسعه» پرداخته و با «گذر از نوگرایی» به مفهوم گذار از «شرایط و الگوهای سنتی توسعه» و به اصل «دگرگونی » و نقش «ارتباطات جدید» رسیده است. آنگاه با بررسی نقش مثبت تکنولوژی ارتباطی و اطلاعاتی به تدوین طرح جامع در فرایند دگرگون سازی جوامع مبادرت ورزیده است، به شیوه‎ای که این اثر بیانگر دو دهه تلاش و تفکر در قبال مسائل ارتباطات و توسعه به‎شمار می‎رود. از آنجا که جامعه ما نیز در «فرایند دگرگون‎سازی» قرار دارد و ناگزیر از طی این دشوار با تکیه بر آگاهی‎های عمومی و مشارکت‎های اجتماعی فعالی، باتوجه به ارزش‎های اعتقادی و فرهنگی خود است، این مرکز وظیفه خود دانست که به ترجمه و نشر این کتاب مبادرت ورزد به امید آنکه در این شرایط حساس، تاریخی مطالعۀ چنین آثاری، را در مسیر دشواری که پیش‎رو داریم یاری نمایید. از مؤلف کتاب جناب پروفسور حمید مولانا ــ همکار افتخاری مرکز ــ و نیز آقای یونس شکرخواه که زحمت ترجمه را برخود هموار نمودند تقدیر و تشکر می‎کنیم و توفیقات هر چه بیشتر آنان را از خدای یکتا خواهانیم. دفتر مطالعات و توسعه رسانه‎ها مقدمه نظریه‎پردازان مسائل و توسعه از رویدادها شگفت زده شده‎اند. تا سال 1978 تقریباً هیچ‎کس در غرب پیش‎بینی نکرده بود که مردم و رهبران ایران توان یک انقلاب عظیم را داشته باشند. به همین ترتیب هیچ‎کس از بازخیزش اسلام و پیامدهای آن در منطقه نیز سخنی به میان نیاورده بود و رویدادهای مهم و مؤثر در گرگونی‎های اجتماعی و سیاسی نظیر جنبش همبستگی در لهستان، اصلاحات کشورهای سوسیالیست اروپای شرقی و روندهای دگرگونی در اتحاد جماهیر شوروی که به‎خاطر «پروستریکا» و «گلاس نوست» صورت گرفت، در حد بیماری «ایدز» و مشکلات اجتماعی مواد مخدر که بافت جامعه آمریکا را تهدید می‎کرد، در کانون توجه قرار نگرفتند. قیام فلسطینی‎ها در سرزمین‎های اشغالی که به «انتفاضه» شهرت یافت و توجه جهانی را در همه‎جا به خود جلب کرد، همانند جنبش دانشجویان طرفدار دمکراسی در جمهوری خلق چین از قبل پیش‎بینی نشده بود. مطالعات مربوطه به توسعه، عمدتاً بر نوگرایی جوامع و بر رشد و افول سنت‎گرایی متمرکز بود. اگر بروز محافظه‎کاری نوین در غرب، محققان امور اجتماعی را متعجب کرد، صف‎آرایی و افول مشهود ابرقدرت‎ها در حقیقت حیرت‎انگیر بود. امروز به‎ندرت می‎توان شاهد یک مشکل عملی اقتصادی، اجتماعی و یا سیاسی در جهان روبه توسعه بود و آن مشکل را تا حدودی در مناطق صنعتی سرمایه‎داری و یا سوسیالیستی ندید. امروز شاهد پدیده بی‎سابقه دگرگونی سراسری جوامع هستیم. این پدیده صرفاً با استفاده از نظریه‎های رایج اقتصادی و سیاسی مربوط به تغییرات اجتماعی قابل تبیین نیست و تجربه زندگی در محیط دنیوی را باید در همان جهان تکنولوژیک و متظاهر درک کرد. نوگرایی، آن‎گونه که ما می‎پنداریم، اوج مرحله جبری تکامل جوامع نیست، برخی آن را نادیده گرفته و برخی درصدد عبور از آن برآمده‎اند. مدل‎های «وحدت‎گرا ـ رهایی بخش» مربوط به دگرگونی‎های اجتماعی، به میزانی که ایدئولوژی‎های سیاسی ـ اخلاقی غرب در شکل‎های لیبرالی و مارکسیستی خود رو‎به افول هستند، ثنویت نوگرایی را به مبارزه طلبیده‎اند. در حقیقت، همان‎گونه که در این کتاب نیز بحث خواهد شد، نظام‎هایی که دارای مشروعیت ضمنی هستند، از قبل دچار فرسایش شده‎اند و تکاپو برای دستیابی به «فضای زیست» در جوامعی که تحت سلطه سازمان بوروکراتیک غیر متشخص هستند، آغاز شده است. دولت‎ها در این جوامع قادر به کنترل این تکاپو نیستند و این روند متحول و بحرانی تنها در صورتی قبال درک خواهد شد که توجه خویش را از مدل‎های سیاسی ـ اقتصادی به ارتباطات و نظریه‎های دوران‎ساز دگرگونی معطوف کنیم. هنگامی که توجه خود را از «توسعه» به «دگرگونی» معطوف می‎کنیم، باید دوباره مفهوم بین‎المللی و همچنین شیوه نهادینه شدن مطالعات مربوط به ارتباطات و توسعه را در این قلمرو تعریف کنیم. با توجه به فقدان یک چهارچوب منطقی غیرقابل استناد و با توجه به مضامین سیاسی ـ اجتماعی این قلمرو در سطح جهانی و همچنین با در نظر گرفتن این نکته که حیطه مذکور فاقد توان لازم برای ارائه یک هویت منسجم و با ثبات بوده است، بنابراین بازسازی مطالعات مربوط به ارتباطات و توسعه یک ضرورت است. گسترش نقش ارتباطات در سطح جهانی یکی از عواملی است که می‎توانیم با توسل به آن، تلقی تازه خود را از ارتباطات و دگرگونی ترسیم کنیم. تلقی سنتی از نوگرایی این بود که نوگرایی فرایند خردگرایی اجتماعی است، فرایند تلفیق یک جهان‎بینی خاص با مجموعه‎ای از عوامل خارجی که به صنعتی شدن اروپا و ایالات متحده آمریکا و به ایجاد نظام‎های اقتصادی مبتنی بر بازار، که دولت در آنان یک نقش تعارف‎آمیز داشت، ختم شد. فرایند سکولاریزه شدن، که در آن کلیسای مسیحی نقش خویش را در روابط بین‎المللی از دست داد، یکی از نتایج عمده نوگرایی بود. این فرادگرد باعث شد که «مسئولیت جهانی» به دوش نهادها و به دوش نظم حقوقی جوامع نوگرا گذاشته شود. اندکی پس از چرخش قرن، نهادینه کردن «کنش هدفدار ـ خردگرا» که براساس نمونه‎های غربی بود، در همه جا به چهارچوب اصلی طرح‎های توسعه تبدیل شد. ساختار نوین آگاهی که با سرمایه‎داری شکل گرفت، در آن هنگام هنوز ناقص بود. با ظهور سوسیالیسم در اروپا، اتحاد جماهیر شوروی و سایر نقاط جهان، نوگرایی ـ هر چند در شکل‎های مختلف سیاسی و اقتصادی ـ به مشروعیت جهانی دست یافت و در کشورهای صنعتی شرق و غرب به نمونه برتر تحول اجتماعی تبدیل شد. کوتاه سخن آنکه، نوگرایی در مفهوم عام خود به معنی نوعی خردگرایی غربی بود که ایجاد سازمان‎های جدید اجتماعی برای جایگزینی با سازمان‎های سنتی، صنعتی کردن اقتصاد، سکولاریسم و ایجاد «دولت ـ ملت» در جوامع کوچک و بزرگ از الزامات آن به‎شمار می‎آمد. تحقق روابط بین‎فردی از طریق مداخله بورکراتیک و دولتی، همچنین به این مفهوم بود که در نوگرایی فقط «جمع» و «غیرشخص» هستند که واقعیت دارند. شرایط مادی ـ و نه معنوی ـ به چشم‎اندازها، رفتارها و نحوه تفکر افراد در جامعه شکل می‎داد و این در حالی بود که هیچ‎گونه معیار عینی و یا حقیقت ابدی در جامعه وجود نداشت. مورخین و نظریه‎پردازان امور توسعه از هنگام جنگ جهانی دوم جهت دستیابی به مدل‎های خود برای ساختارهای اجتماعی، سیاسی و یا اقتصادی، در تاریخ غرب و عمدتاً در تاریخ «عارضه نوگرایی» به جست‎وجو پرداخته‎اند. حال آنکه برخلاف این عده، استدلال ما این است که رفتارها و دگرگونی‎های اجتماعی در هر نظامی باید در حقیقت براساس مناسبات و شرایط همان نظام درک و پرداخته شود. برای درک این دگرگونی‎ها باید توجه اساسی خود را به جهان‎بینی‎های این جوامع و ارزیابی‎های خود این جوامع از وضعیت داخلی و خارجی آنان معطوف کنیم و همچنین به شرایطی که افراد، گروه‎ها و کشورها انتخاب‎های خویش را در آن صورت می‎دهند، نیز دقت کنیم. هدف این کتاب نفی نوگرایی در راستای تجلیل از فرانوگرایی نیست. در این اثر به نوگرایی ـ و به نمونه‎های همراه آن ـ به‎مثابه بخشی از تصویر گسترده‎تر دگرگونی جامعه نگریسته می‎شود. در این اثر طیف گسترده‎ای از دیدگاه‎های علمی و تجربی در گستره وسیع پدیده ارتباطات و توسعه ترکیب می‎شوند. مزیت دیگر این پژوهش بی‎سابقه در ادبیات معاصر ارتباطات، این است که در بررسی سیاست‎های ارتباطی و نظریه‎های مربوط به توسعه، با تاریخ به طرز عمیقی برخورد می‎کند. تلاش‎های بی‎شماری به‎عمل آمده است تا نقد همه‎جانبه‎ای از تمامی جوانب نظریه‎های عمده توسعه برای خواننده این اثر فراهم شود، افزون بر این سعی شده است تا از مضامین بی‎شمار نوگرایی و تغییرات اجتماعی که ذهن بسیاری از نویسندگان را از زمان جنگ جهانی دوم به خود اختصاص داده‎اند. یک تألیف نظام‎دار ارائه شود. کوتاه سخن آنکه، این کتاب سه مقوله به هم پیوسته را بررسی می‎کند: 1.از نظریه‎های ارتباطی و توسعه یک تحلیل منتقدانه و نظام پردازانه ارائه می‎کند. این تحلیل در یک بستر تاریخی صورت گرفته است. 2.برای ارائه نظریه منتقدانه درباره دگرگونی اجتماعی، که از نوگرایی فراتر می‎رود، یک چهارچوب نوین مفهومی را به‎وجود می‎آورد. 3.نقش مثبت تکنولوژ‎های ارتباطی و اطلاعاتی را در تغییرات اقتصادی، سیاسی و فرهنگی مورد ارزیابی قرار می‎دهد. این اثر در برخورد با موارد فوق‎الذکر از آمیزه‎ای از تجزیه و تحلیل‎های مفهومی، بازنگری‎های نظام‎دار، نوسازی تحلیلی نظریه‎های اندیشمندانی چون مارکس، وبر (Weber) ، هابرماس(Habermas)، فوکو (Foucault) ، لیوتارد (Lyotard) ، بادریلارد (Baudrillard)، در غرب و ابن‎خلدون ، خمینی و مطهری در سایر فرهنگ‎ها بهره می‎گیرد. از مانی که دانیل لرنر (Daniel Lerner) در سال 1958 کتاب خود گذر از جامعه سنتی، نوگرایی خاورمیانه را نوشت سه دهه سپری شده است. موضوع این کتاب به سال 1949، به زمان مطرح شدن دکترین «ترومن» و «اصل چهار» وی باز می‎گردد؛ این دوران با برتری بلامنازع آمریکا و همچنین دهه طرح مسئله «توسعه» در سازمان ملل دنبال شد. از آن هنگام به بعد جهان دستخوش دگرگونی‎های عمیقی شده، اما این تغییرات در راستای نظریات لرنر نبوده است. خاورمیانه، آمریکای لاتین، آسیا، آفریقا و در واقع اروپا و ایالات متحده آمریکا در قیاس با سال‎های پس از جنگ جهانی دوم, به مکان‎های متفاوتی تبدیل شده‎اند. این اثر، دو دهه تلاش و تفکر در قبال مسائل ارتباطات و توسعه را منعکس می‎سازد. من در سال 1968 به هیئت علمی دانشکده خدمات بین‎المللی در دانشگاه امریکن پیوستم و پایه‎گذار «برنامه ارتباطات بین‎المللی»، نشست‎ها و سمینارهای آکادمیک در زمینه ارتباطات و تحولات اجتماعی ـ اقتصادی و سیاسی بودم. وقتی در سال 1988 مراسم بیستمین سالگرد تشکیل «برنامه ارتباطات بین‎المللی» را برگزار می‎کردیم. ابعاد و مرزهای توسعه کماکان در تحول و تکامل بود و مسائل فرهنگی و بوم‎شناسانه، مرزهای سیاسی و اقتصادی را به حوزه اطلاعات و ارتباطات، به‎مثابه کانون تحلیل، گسترش داده بود. به عنوان پروفسور میهمان بو به عنوان یک پژوهشگر، طی بیست سال، که سال‎هایی تعیین کننده و متلاطم بود و جوامع بسیاری را با طرزی عمیق دگرگون ساخت، به نقاط بسیاری از جهان سفر کرده و از کشورهایی نظیر انگلیس، آرژانتین، اتحادجماهیر شوروی، نیجریه، ژاپن، مصر، ایران، ترکیه و لهستان دیدن کرده‎ام. من همچنین در بسیاری از مناطق کمربندی مناقشه‎آمیز شرق ـ غرب و شمال ـ جنوب نیز حضور داشته‎ام و نظر به اینکه با بسیاری از رهبران و برنامه‎ریزان این کشورها گفت‎وگو کرده‎ام، طرح اولیه پاره‎ای از بخش‎های این کتاب طی همین دیدارها، سخنرانی‎ها و سفرهای پژوهشی شکل گرفته است. من در تکاپوی دستیابی به گفت‎وگوها و داده‎های تازه‎تر، تنها در پنج سال گذشته چندین بار به ایران، ترکیه و سایر کشورهای اروپای شرقی و غربی سفر کرده‎ام. برخی از جنبه‎های مطرح شده در این کتاب، ملاحظات این دوران بوده است. به عنوان مثال، بحث «فرهنگ، جامعه و ارتباطات» در بخش چهارم کتاب، به سخنرانی افتتاحیه من در کنگره جهانی «اتحادیه بین‎الملی پژوهش در زمینه ارتباطات جمعی» که در ورشو برگزار شد، باز می‎گردد. این اجلاس مقارن با آغاز انقلاب اسلامی در ایران و شکل‎گیری اولیه گروه‎های همبستگی در لهستان بود. طی دهه گذشته، پاره‎ای از بازبینی‎ها در ارتباط با این بخش ویژه صورت گرفت تا صحنه‎های متغیر جهانی و همچنین مطالعات فرهنگی درباره ارتباطات را به طرزی وسیع ترسیم نماید. بخش‎های سوم و پنجم این کتاب که به ارزیابی نگرش‎های متفاوت در قبال ارتباطات و توسعه می‎پردازند، در محافل دانشگاهی در شهرهایی نظیر قاهره ، تهران و «لوبلیانا» به بحث و بررسی گذاشته شده‎اند. بخش گسترده‎ای از داده‎ها در آسیا و حوزه اقیانوس آرام مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‎اند. این امور به‎طور مشخص هنگامی متحقق شد که من در فرصت‎های مغتنم به عنوان عضو در مرکز «شرق ـ غرب» (هاوایی) و سمپوزیوم‎های دهلی نو و توکیو حضور یافتم. مجموعه این مسائل مرا به ضرورت یک ارزیابی تازه و به بازنگری تغییرات جهانی «توسعه و ارتباطات» متقاعد ساخت. جهان موسوم به «روبه توسعه» با مشکلات «هویت شخصی»، «ایدئولوژی انقلابی» و «مبارزه برای زندگی روزانه» در حال گذار بود و جهان غرب نیز مشکلاتی متفاوت ـ اما نه ساده‎تر ـ داشت. نیاز به «نظم نوین بین‎المللی اقتصادی» و تکاپو برای «نظم نوین جهانی ارتباطات و اطلاعات» در دهه هفتاد، به بحران و رقابت اقتصادی نوین جهانی و به یک فراخوان برای بوم‎شناسی نوین اطلاعاتی و فرهنگی تبدیل شده‎اند. مسائل شمال ـ جنوب مشخص شده، اما هنوز لاینحل مانده و از دیگر سو، روابط «شرق ـ غرب» و روابط «غرب ـ غرب» نیز وارد یک عصر تازه تکنولوژیک، اقتصادی و سیاسی شده است. مجموعه این مسائل به بروز یک معما، عدم اطمینان و عدم امنیت وسیع منجر شده است. این اثر هم به افراد و هم به نهادها مدیون است. در سال 1984 از سوی یونسکو به من مأموریت داده شد تا سهم تکنولوژی ارتباطات در توسعه را از جنبه‎های مختلف جغرافیایی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار دهم، تا از این طریق گزارشی از وضعیت موجود در زمینه استراتژی‎ها و تجزیه‎های جهانی فراهم آید. در آن هنگام از لارسی جی. ویلسون دعوت کردم تا در آن پروژه همکاری نماید. حاصل کار ما در سال 1988 تحت عنوان «تکنولوژی ارتباطات و توسعه»1 از سوی یونسکو منتشر شد. کتابی که در برابر شما است، به نوعی از آن پروژه ناشی شده است؛ اما نظریاتی که در این اثر عرضه می‎شوند، الزاماً دیدگاه‎های یونسکو را منعکس نمی‎سازند. مایلم از یونسکو به خاطر اجازه استفاده از بخشی از مطالب آن پروژه سپاسگزاری کنم. همچنین باید از انتشارات «سیج» (Sage) نیز که اجازه استفاده از بخشی از مقاله‎ام به نام «وسایل ارتباط جمعی و فرهنگی، به سوی یک نظریه همه‎جانبه» که در بخش چهارم کتاب از آن استفاده شده است، قدردانی نماییم. 2 به‎عبارت کوتاه‎تر، این اثر بر آن است تا رگه‎های گوناگون مسائل پیچیده توسعه و ارتباطات را همگرا کرده و آنان را در چهارچوبی منسجم و قابل استناد قرار دهد تا از این طریق پویش تغییراتی که در جهان کنونی رخ می‎دهند، بهتر درک شود. بخش اول کتاب، تلاش‎های گوناگون فیلسوفان و محققان اجتماعی را به منظور درک فرایند توسعه اجتماعی در بستر اقتصادی، سیاسی، روانی و فرهنگی مورد بررسی قرار می‎دهد و درقبال نظریه توسعه به ارائه یک تحلیل تاریخی از این روند می‎پردازد. بخش دوم برای هماهنگ کردن مفاهیم توسعه و ارتباطات در یک کل یکپارچه، ضمن ارائه چهارچوب تازه، مفهوم جهانی دگرگونی اجتماعی را مطرح می‎سازد. بخش سوم، طبقه‎بندی و بازبینی نظریه‎ها و نگرش‎های متفاوت در قبال توسعه و ارتباطات را هدف قرار می‎دهد و افزون بر این مجموعه‎ای از نمونه‎ها و الگوهای «وحدت‎گرا ـ رهایی بخش» را به عنوان جایگزین برای نگرش‎های قدیمی، شناسایی و تشریح می‎کند. بخش چهارم بر روابط فرهنگ، جامعه و ارتباطات متمرکز می‎شود و نظریه‎هایی را از رشته‎های متفاوت علوم اجتماعی مورد بررسی قرار می‎دهد. این نظریه‎ها ممکن است برای پی‎افکندن مجموعه‎ای از مضامین مربوط به سطوح ملی و همچنین مربوط به ماهیت پیچیده روابط و ارتباطات بین‎المللی به‎کار آیند. بخش پنجم پاره‎ای از ملاحظات نظریه ارتباطات و دگرگونی را در حوزه رو‎به گسترش سیاست‎گذاری و برنامه‎ریزی ارتباطی مورد بحث قرار می‎دهد. بخش ششم تا هشتم کاربردهای عملی نظریه‎های قدیمی را ارزیابی می‎کنند. در این ارتباط پانصد پروژه تجربی در سطوح کلان و خرد، که به نقش تکنولوژی ارتباطات و اطلاع‎رسانی پرداخته‎اند، تجزیه و تحلیل شده‎اند. و بالأخره بخش نهم به خلاصه کردن یافته‎ها می‎پردازد و پیشنهاد می‎کند که باید از مقولات توسعه و توسعه نیافته عبور کرد، در این بخش همچنین اطلاعات تجربی بیشتری درباره ارتباطات و دگرگونی جامعه ارائه می‎شود. بدیهی است که در انجام این مسئولیت باید از سهم افراد و نهادها قدردانی کرد از همه کسانی که در متن، در پانوشت‎ها و در کتابشناسی از آنان نام برده شده است. سپاس ویژه خود را به آن جوسی(Ann Jaussi) که ویراستاری اثر را از آغاز تا انجام به‎عهده گرفت، به بروس کاتز(Bruce Kotz) که در بررسی و ترکیب اطلاعات تلاش پر ارجی به خرج داد و به گینگر اسمیت(Ginger Smith) به خاطر حمایت و ترغیب در همه زمینه‎ها اعلام می‎کنم. عمیقاً از همت و مساعدت سه فرد فوق و مشارکت افراد دیگری که نامشان در بخش‎های دیگر این اثر می‌آید، قدردانی می‎کنم. حمید مولانا ـ واشنگتن
ارتباطات، رسانه، سیاسی، فرهنگی