حامد بخشی
دیدن کتاب ها

مقدمه اي بر تکنیک تحلیل محتوا

اطلاعات کلی

1385
حامد بخشی

اطلاعات محتوای

مسئولان پژوهشکده اي خاص مایلند از رویکرد کلان پژوهشی خود مطلع شوند، مدیران علمی دانشکده ها نیازمند آن هستند تا بدانند پایان نامه هاي ارائه شده از سوي دانش جویان بیشتر بر روي چه مسایلی متمرکز بوده است. از سوي دیگر و در پژوهشهایی تلفیقی ممکن است مایل باشیم به علل تولید محتوایی خاص پی ببریم و یا تاثیر ارائه محتوا و پیامی را بر مخاطبان بسنجیم و در تمامی این پژوهشها تحلیل محتوا بکار ما می آید. تحقیقات نشان میدهند که میزان گرایش به این تکنیک و درصد پژوهشهاي انجام شده به وسیله آن سال به سال در حال افزایش هستند که نشان از کار بردي شدن آن در تحقیقات حوزههاي مختلف علوم ارتباطات، علوم اجتماعی و حتی سایر حوزه هاي علمی می دهد.
تحلیل محتوا از تکنیکهاي مربوط به روش اسنادي در پژوهش علوم اجتماعی میباشد. روش اسنادي به کلیه متدهایی گفته می شود که در آن ها هدف پژوهش با مطالعه، تحلیل و بررسی اسناد و متون برآورده میشود. چنانچه از نام تحلیل محتوا پیداست، این تکنیک به تحلیل و آنالیز محتوا می پردازد و می کوشد با استفاده از تحلیل دادههایی را در مورد متن استخراج کند. با این حال آنچه تحت نام تحلیل محتوا نامیده شده است، گونه خاصی از تحلیل است که با شیوه هاي دیگري که می کوشند یافتههایی را از متن استخراج کنند، تفاوت دارد. هیژمن 8 نوع تحلیل محتوا را شناسایی کرده و توضیح داده است، که عبارتند از: تحلیل معانی بیان، تحلیل اسطوره و روایت، تحلیل گفتمان، تحلیل ساختاري یا نشانه شناختی، تحلیل تفسیري، تحلیل محاوره، تحلیل انتقادي و تحلیل نرماتیو. گاهی اوقات این گونه هاي تحلیل محتوا تحت عنوان تحلیل محتواي کیفی به کار میروند، ولی نقطه آغاز بحث ما در مورد تحلیل محتوا تکنیکی است که به گونه اي خاص و با هدفی ویژه به تحلیل داده می پردازد.

کلمات کلیدی

تگ های موضوعی

ارتباطات، رسانه